همه چیز درباره بتن ریزی و قالب برداری

By   جولای 12, 2020

همه چیز درباره بتن ریزی و قالب برداری
بتن ‌ریزی چیست؟
بتن یک مصالح ساختمانی است که به دلیل دوام و مقاومت بالایی که دارد بسیار پر کاربرد است به فرآیند ریختن بتن در محل مورد نظر اطلاق می شود. به عبارت دیگر به اجرای بتن در محل پروژه، بتن ریزی گفته می شود. فرآیند بتن ریزی در شرایط مختلف و در اقلیم های مختلف بسته به شرایط هوایی متفاوت است.

بتن‌ ریزی یکی از مهم‌ترین مراحل ساخت و ساز در هر بنایی است و نمی‌توان به راحتی از کنار آن گذشت؛ چرا که استحکام و مقاومت هر بنا در برابر حوادث مختلف، به پی‌ریزی درست آن مربوط است. بتن ‌ریزی یکی از بخش‌هایی است که باید با دقت و اصولی در ساختن یک سازه اجرا شود تا دغدغه‌ای از بابت ایمنی ساختمان نداشته باشیم.

به طور کلی دارای مراحلی است که در ادامه این مراحل را برای شما عزیزان شرح خواهیم داد.

آماده سازی محل بتن ریزی :
تمامی موارد زائد از جمله یخ و زواید قالب بندی باید از محل های مورد بتن ریزی زدوده و برداشته شود

قالب ها باید به نحوی تمیز شده و با روغن قالب اندود شوند

مصالح بنایی که در تماس با بتن خواهند بود باید به خوبی خیس شوند

تمامی میلگردها باید قبل از بتن ریزی کاملا تمیز شده و عاری از پوشش های آلاینده باشند

قبل از ریختن بتن باید آب اضافه از محل بتن ریزی خارج شود مگر آنکه استفاده از قیف و لوله مخصوص بتن ریزی در آب مورد نظر باشد

قبل از ریختن بتن جدید بر روی بتن سخت شده قبلی باید لایه ضعیف احتمالی سطح بتن قبلی و هر نوع ماده زائد دیگر آن زدوده شود

مصالح و تجهیزات مورد نیاز برای انجام بتن ریزی
به منظور انجام فرآیند بتن ریزی ابتدا باید به نوع بتن توجه نمایید. زیرا برای انواع مختلف بتن، نظیر بتن ماده و بتن ساخته شده در محل و غیره، مصالح و تجهیزات برای بتن ریزی متفاوت است. برای مثال برای بتن ریزی انواع بتن که در محل پروژه ساخته می شود، شما نیاز به مصالح با کیفیت در محل دارید. اصلی ترین تجهیزات و مصالح مورد نیاز برای انجام عملیات بتن ریزی به شرح زیر است:

در صورت تمایل به ساخت بتن در محل باید مصالح مورد نیاز به اندازه کافی در محل موجود باشد.
وجود دستگاه بتونیر در محل و بررسی سلامت و کارکرد صحیح آن قبل از انجام عملیات بتن ریزی. تعداد مورد نیاز این دستگاه به نوع پروژه و همچنین توان مالی مجری دارد. برای اجرای بتن به صورت یکپارچه، حداقل به دو دستگاه بتونیر نیاز است.
ویبراتور نیز از دیگر دستگاه های الزامی برای انجام عملیات بتن ریزی است. در حالت کلی حداقل دو دستگاه باید در محل پروژه وجود داشته باشد. که یکی از دستگاه ها به عنوان جایگزینی برای دستگاه اصلی است. عملکرد صحیح این دستگاه ها قبل از بتن ریزی باید مورد بررسی قرار گیرند.

بتن ‌ریزی فرایند تخلیه‌ی بتن آماده به کمک پمپ، جرثقیل یا ابزارهای مشابه در محلی است که به بتن نیاز دارد. اما نکته‌ و سوال اصلی اینجا است که در چه موقعیت‌هایی به بتن ریزی نیاز داریم؟ بتن ریزی به منظور استحکام و انسجام ساختمان انجام می‌شود و می‌تواند مهم‌ترین عنصر در ایمنی سازه‌ها باشد. کیفیت و نحوه‌ی اجرای بتن ریزی باعث مقاومت ساختمان در برابر آسیب‌هایی مثل زلزله است و با توجه به شرایط فعلی کشورمان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. بخش‌های مختلفی همچون پی، ستون‌ها و سقف ساختمان نیاز به بتن ریزی دارند و اجرای بتن ریزی در تک تک این بخش‌ها باید با مهارت و دقت انجام شود. مراحل بتن ریزی در تمامی این قسمت‌ها اصول مشترکی دارد که در ادامه آن‌ها را توضیح می‌دهیم.

 مرحله‌ی اول: آماده‌سازی بتن
پیش از اجرای بتن ریزی باید از کیفیت بتن مورد نیاز برای سازه اطمینان حاصل کرد. اجزای سازنده‌ی بتن باید با درصد دقیقی ترکیب شوند تا مشکلی برای آن پیش نیاید؛ چرا که کم و زیاد بودن هر کدام از اجزا می‌تواند دردسرهای فراوانی را برای سازندگان و ایمنی سازه‌ به وجود بیاورد. بتن از ترکیب موادی مثل شن و ماسه، سیمان، سنگ‌آهک، آب و مواد شیمیایی دیگر ساخته می‌شود.

معمولا سنگ‌دانه‌ها سه چهارم حجم بتن و ملات سیمان و آب، یک چهارم حجم آن را تشکیل می‌دهند. اما در نهایت شیوه‌ی مخلوط کردن مواد با هم، یک پروسه‌ی کاملا تخصصی است و انجام آن به تجربه و دانش کافی نیاز دارد.

در سال‌های اخیر، استفاده از بتن آماده میان کارفرماها و پیمان‌کاران ساختمانی گسترش پیدا کرده است. بتن آماده همان‌طور که از نامش پیدا است، بتنی است که در کارخانه‌های سیمان یا کارگاه‌های کوچک‌تر پرداخته، مخلوط و آماده‌ی استفاده می‌شود و پس از آن برای پیمان‌کاران و متقاضیان ارسال می‌شود. مزیت بتن آماده این است که دردسر ترکیب کردن و آماده‌سازی در محل ساخت و ساز را از بین می‌برد و اتلاف مواد اولیه در مراحل مختلف ساخت و انتقال را به حداقل می‌رساند. برای انتقال این بتن‌ها معمولا از کامیون‌های مخلوط کن یا بونکر بتن استفاده می‌کنند.
فروش دستگاه بلوک زن اتوماتیک
مرحله‌ی دوم: آرماتور و قالب بندی
قالب بندی و آرماتوربندی یکی از مهم‌ترین مراحل آماده‌سازی قبل از بتن‌ ریزی است. در قسمت پی، مهندسین سازه با توجه به تعداد طبقه‌های ساختمان، برآورد بار وارده روی شالوده، کیفیت زمین و چند فاکتور دیگر، تعداد میلگردها و اندازه‌ی آن‌ها را برای بستن آرماتور مشخص می‌کنند. این بخش از کار، تماما بر عهده‌ی مهندسینی است که روی پروژه نظارت دارند و با توجه به محاسباتی که انجام می‌دهند، عرض آرماتورها را مشخص می‌کنند. اطراف آرماتورها هم معمولا فضای کوچکی در نظر گرفته می‌شود تا قالب‌های نگهداری بتن ریزی در آن قرار بگیرند.

از طرفی دیگر، سقف‌ها و ستون‌های موجود در سازه هم نیاز به قالب بندی و آرماتور دارند. پیش از شروع بتن ریزی سقف، آرماتوربندی تیرچه بلوک انجام می‌شود. معمولا در سازه‌های بتنی برای سقف از تیرچه استفاده می‌کنند و وسط آن ‌را با بلوک یا یونولیت پر می‌کنند. این مواد عایق حرارتی مناسبی هستند و مدت‌هاست که از لحاظ مهندسی تایید شده‌اند. آرماتورها چهار طرف تیرچه‌ها قرار می‌گیرند و بعد از بستن آرماتورها، نوبت به قالب‌گذاری و گذاشتن شمع زیر تیرچه‌ها است. شمع‌ها سطح اتکایی را ایجاد می‌کنند تا مانع از ریختن سقف شوند.
(شمع‌های ساختمانی انواع مختلفی دارند، بعضی از آن‌ها در پی ساختمان و برخی برای نگهداری از سقف پیش از بتن ریزی کاربرد دارند. شمع‌ها معمولا از مصالحی همچون فولاد، بتن یا چوب ساخته می‌شوند)

مرحله‌ی سوم: بتن ریزی
پس از قالب گذاری و آرماتوربندی، باید بتن در بخش‌های مورد نظر ریخته شود. از آن‌جا که در بخش پی ساختمان به حجم زیادی بتن نیاز است، از سیستم‌های مختلفی برای انتقال بتن کمک می‌گیرند. کمک گرفتن از دستگاه مونوریل، سیستم آسانسوری یا پمپاژ بتن به قسمت مورد نیاز، راه‌هایی است که سازندگان معمولا از آنها بهره می‌گیرند.

در قسمت سقف به میزان بتن کمتری نیاز است و به کمک روش‌هایی که گفتیم، بتن را به سقف می‌رسانند. اما بتن ریزی سقف باید در یک مرحله انجام شود و اجرای آن نباید با تاخیر زمانی همراه باشد؛ چرا که سقف باید یک‌دست باشد و نباید ترک‌خوردگی و نقصی در آن دیده شود. بتن ریزی ستون‌ها هم معمولا به صورت دستی و یا پمپاژ بتن انجام می‌شود.

مرحله‌ی چهارم: متراکم کردن بتن و استفاده از ویبره
پس از اجرای بتن ریزی باید آن را یک‌دست کنیم و مطمئن شویم که هوایی میان لایه‌های بتن وجود ندارد؛ چرا که وجود هوا درون بتن می‌تواند باعث ایجاد تخلخل در آن شود و استحکام را تا حد زیادی کاهش دهد. به همین دلیل صاف کردن بتن یا در اصطلاح ویبره کردن آن از اهمیت بالایی برخوردار است. برای ویبره کردن بتن‌های ساختمانی،‌ دو راه وجود دارد. اگرضخامت بتن کمتر از ۱۵ سانتی‌متر باشد، معمولا از ماله‌ یا تخته ماله برای ویبره کردن استفاده می‌شود. اما در ضخامت‌های بیشتر از این مقدار، باید سراغ ویبراتورهای مخصوص بتن ریزی رفت. این ویبراتورها می‌توانند لرزشی، فشاری یا ترکیبی از هردو حالت فشاری و لرزشی باشند

(استفاده از ویبراتورها  هم به تخصص و تجربه‌ی کافی نیاز دارد؛ چرا که حتی استفاده‌ی بیش از حد و غیر اصولی از آن هم می‌تواند موجب ایجاد تخلخل و خرابی در بافت بتن شود)

برای خشک شدن اولیه‌ی بتن زمانی حدود بیست و چهار ساعت نیاز است. با خشک شدن بتن در پی ساختمان، سقف‌ها و ستون‌ها، قالب‌ها را جدا می‌کنند. بتن پس از جدا کردن قالب هم نیاز به مراقبت دارد و معمولا تا چند روز باید آن را به صورت مرطوب نگه‌ داشت تا ترک نخورد و آسیب جبران‌ناپذیری نبیند.

حمل بتن
به منظور حمل بتن از کارخانه بتن به محل پروژه، به چه نکاتی باید توجه کرد؟
حمل و انتقال بتن یکی از مراحل اصلی و مهم است که به منظور انجام بتن ریزی صحیح و مناسب باید به آن توجه ویژه نمایید. زیرا این مرحله می تواند بر میزان کیفیت و کارایی بتن تاثیر داشته باشد. به طور کلی، در زمان حمل، فرآیند انتقال بتن باید به نحوی انجام شود که در فاصله انتقال بتن از کارخانه بتن به محل پروژه، تغییر زیادی در اسلامپ بتن، مقدار هوا، میزان یکنواختی بتن و همچنین نسبت آب به سیمان رخ ندهد. با توجه به این موارد باید یکی از روش های صحیح حمل بتن را انتخاب نمایید. در این میان به مواردی همچون ، قابلیت مجزا شدن مواد از یکدیگر، آب انداختن و همچنین امکان ورود مواد خارجی به مخلوط بتن توجه نمایید.

بتن ریزی در سیستم آی سی اف
همانطور که می دانید سیستم I.C.F یک سیستم ساختمانی است. در این سیستم بتن ریزی اندکی متفاوت است و دمای انجام آن در محدوده بالای ۴ الی ۵ درجه می باشد. اگر در این سیستم، بتن ریزی در دمای پایین تر از صفر صورت بگیرد، بتن با همان حرارت آزاد شده از گیرش اولیه، سخت خواهد شد. در شرایط بتن ریزی در هوای گرم نیز، قالب پلی استایرن موجود، اجازه تبخیر را به آب موجود در بتن نمی دهد و بنابراین رطوبت تا مرحله پایانی سخت شدن بتن همچنان باقی می ماند.

بتن ریزی در سرما
امکان بتن ریزی در دمای زیر ۵ درجه وجود دارد؟
برای انجام بتن ریزی در چنین شرایطی، چه نکاتی را باید مد نظر قرار داد؟ امکان موفقیت این نوع بتن ریزی چقدر است؟  در شرایط دمای زیر ۵ درجه امکان بتن ریزی وجود دارد. با اینکه معمولا توصیه می شود در چنین شرایطی بتن ریزی را انجام ندهید. اما در صورتی که مجبور به بتن ریزی در چنین شرایطی شدید، باید همواره حرارت بتن را در دمای بالای پنج درجه حفظ کنید. در شرایط هوای سرد، هیدراسیون در بتن به کندی صورت می گیرد و در دمای صفر درجه نیز این فرآیند به کلی متوقف می شود. این عملکرد موجب خورد شدن سریع بتن، پس از باز شدن قالب می شود. دلیل این امر نیز تشکیل نشدن خمیر سیمان است. به طور کلی در دمای زیر ۵ درجه، واکنش بین آب و سیمان در مخلوط بتن به کندی صورت می گیرد و این امر موجب کاهش دوام و مقاومت بتن می شود. بنابراین پس از بتن ریزی در چنین شرایطی باید به خوبی از بتن ریخته شده مراقبت نمایید.

ضد یخ بتن
برای بتن ریزی در شرایط سرما نیاز به ضد یخ بتن وجود دارد. در انتخاب ضد یخ بتن، باید توجه داشته باشید که ضد یخی برای استفاده در بتن مناسب است که دارای دو ویژگی باشد:

اولا بتواند نقطه انجماد آب داخل بتن را کم کند و ثانیا به عنوان یک تسریع کننده در گیرش بتن و افزایش مقاومت بتن اولیه ایفای نقش نماید. در مورد ضد یخ های کلر دار نیز باید دقت نمایید که این نوع ضد یخ ها برای استفاده در انواع بتن پیش تنیده و آن دسته از بتن هایی که دارای آلومینیوم و گالوانیزه هستند، توصیه نمی شود.

در شرایط بتن ریزی در هوای سرد برای جلوگیری از یخ زدگی در انواع بتن پیش تنیده، بتن هایی که با آب و خاک های سولفاته در ارتباط هستند، آن دسته از بتن هایی که در مخلوط خود دارای سنگدانه هایی می باشند که به واکنش های قلیایی مستعد است و همچنین در پروژه هایی که امکان خوردگی بتن در زمان بهره برداری بالا می باشد توصیه می شود به جای استفاده از انواع ضد یخ کلر دار، از ضد یخ هایی که بر پایه مواد دیگر می باشند استفاده نمایید. برای مثال ضد یخ نیترات دار می تواند گزینه مناسبی برای استفاده در بتن و بتن ریزی در این شرایط باشد.

بتن ریزی در هوای گرم
به مانند بتن ریزی در هوای سرد ، دارای اصول و قواعدی است که در هنگام بتن ریزی باید مورد توجه قرار گیرند. با این وجود ، بتن ریزی در چنین شرایطی می تواند بر سازه نهایی اثرات نامطلوبی داشته باشد. برخی از این اثرات عبارتند از: کاهش مقاومت بتن به دلایلی نظیر افزایش مصرف آب در طولانی مدت و بالا بودن دما در زمان بتن ریزی، بروز ترک های حرارتی و تمایل بیشتر به جمع شدگی به دلیل خشک شدن، کاهش میزان دوام بتن، تسریع خوردگی میلگردهای موجود در بتن و همچنین کم شدن میزان یکنواختی در سطح بتن.

۱-قبل از شروع‌ عملیات بتن ریزی

قبل از شروع‌ عملیات بتن ریزی مشخصات محل مورد نظر باید با نقشه‌ها، مشخصات فنی واستانداردها مطابقت کامل داشته باشد. مهمترین اقدامات جهت بررسی مطابقت یا عدم آن بشرح زیر می باشد:

۱-۱ کنترل نحوه بستن آرماتورها
۱-۲ كنترل قطر و تعداد و فاصله آرماتور ها
۱-۳ لقمه گذاری زیر و کنار آرماتور ها
۱-۴ تمیزی سطح بتن مگر، قالبها و نیز میلگردها
۱-۵ كنترل فواصل محور تا محور
۱-۶ كنترل ابعاد و فونداسیون و شناژ
۱-۷ كنترل قائم بودن انكر بولتها
۱-۸ كنترل فاصله انكر بولتها
۱-۹ كنترل تراز روی بتن
۲- انواع بتن از نظر روش ساخت:
بتن آماده

بتن آماده ممکن است به یکی از چهار روش زیر تهیه گردد.

۱- تمامی عملیات ساخت در بتن ساز مرکزی انجام و بتن ساخته شده باتراک میکسروبا دور ثابت به محل کار حمل می‌شود.

۲- عمل اختلاط قسمتی در مخلوط کن ثابت و قسمتی در تراک میکسر انجام ‌می‌شود.

۳- عمل اختلاط کلاً در تراک میکسر انجام می‌شود.

۴- اختلاط حجمی مصالح بصورت خشک در میکسر متحرک انجام، آب بصورت پیوسته به جام مخلوط کن اضافه میگردد.‌

بتن ساخته شده در محل
در این روش بتن براساس طرح اختلاط مورد نظر در محل انجام عملیات ساخته شده، اجرا می گردد.

رعایت نکات زیر برای وارد نمودن مصالح به داخل جام مخلوط کن مناسب می باشد:

۱- قبل از ورود مصالح حدوداً ۱۰ درصد آب مورد لزوم به جام وارد می‌گردد، بقیه آب به تدریج با مصالح سنگی و سیمان بصورت یکنواخت وارد جام می‌شود، بطوریکه ۱۵ درصد آب پس از وارد شدن کلیه مصالح به جام وارد می‌گردد.

۲- پس از وارد نمودن ۱۰ درصدد مصالح سنگی به جام مخلوط کن سیمان همراه بقیه مصالح بصورت یکنواخت به جام وارد می‌شود.

۳- در شرایط آب‌ و هوای سرد، آب گرم به بتن اضافه می‌شود، برای جلوگیری از گیرش سریع بتن، اضافه نمودن سیمان باید با تاخیر و پس از اضافه نمودن تمام مصالح سنگی صورت گیرد.

۴- مواد افزودنی باید بصورت مایع همراه با آب و بطور یکنواخت به جام وارد شود و چنانچه اضافه نمودن دو یا چند ماده مضاف برای هر ساخت بتن مجاز باشد این مواد باید بصورت جداگانه اضافه شوند تا از اثرات سوء احتمالی آنها بر یکدیگر جلوگیری به عمل آید.

۵- مدت اختلاط از زمانی شروع می‌شود که تمامی مصالح ( بجز قسمت آخر آب ) وارد جام مخلوط کن شوند. اضافه شدن قسمت آخر آب نباید پس از سپری شدن نصف مدت اختلاط باشد.
۳- حمل بتن:
حمل باید چنان صورت گیرد که در فاصله زمانی حمل، نسبت آب به سیمان، اسلامپ، میزان هوا و نهایتاً یکنواختی بتن دچار تغییرات قابل ملاحظه ای نگردد.

در انتخاب روش حمل باید به جدا شدن مواد از یکدیگر، آب انداختن و یا داخل شدن مواد خارجی به بتن توجه خاص گردد.
۴- مصالح، وسایل و تجهیزات:
قبل از شروع عملیات با توجه به نوع عملیات (بتن آماده یا ساخته شده در محل) وسایل و تجهیزات مورد لزوم باید در محل آماده باشد.

مهمترین تجهیزات مورد نیاز بشرح ذیل می‌باشند:

۴-۱) در صورتی که بتن در محل‌ساخته شود وجود مصالح با کیفیت مناسب و به اندازه کافی جهت عملیات آن‌ روز به علاوه ۲۰ درصد الزامی است. لازم به ذکر است که مصالح موجود در کارگاه باید مطابق مشخصات ذکر شده در طرح اختلاط باشد.

۴-۲) بتونیر :
تعداد آن با توجه به نوع، حجم کار و نیز میزان توان مالی مجری عملیات تعیین می‌گردد ولی به هرحال هر تعداد از این دستگاه که در کارگاه باشد باید قبل از عملیات تست و سالم بودن آنها تایید شود.
در بتن هایی كه لازم است یكپارچه اجرا گردند وجود حداقل دو دستگاه بتونیر در كارگاه الزامی می باشد.

۴-۳ )ویبراتور:
تعداد باتوجه به حجم کار و تعداد جبهه های کاری تعیین می‌گردد ولی وجود حداقل یک دستگاه به عنوان جانشین لازم است . تست تمامی دستگاههای اصلی و جانشین قبل از شروع عملیات و اطمینان از سالم بودن آنها الزامی است.

۴-۴) تجهیزات مخصوص بتن ریزی در هوای سرد:
باتوجه به شرایط جوی در صورتی که بتن ریزی در هوای سرد انجام گیرد وجود ضد یخ، وسایل گرمایشی برای گرم کردن آب ودرصورت لزوم مصالح، وسایل پوششی بتن نظیر نایلون، گونی، پشم شیشه و … به اندازه کافی الزامی است.
۵– نیروی انسانی:
با اعمال مدیریت مناسب می توان با توجه به نوع عملیات بتن ریزی نیروی انسانی موجود را براساس تجربه، تخصص، توانایی های فردی و حتی خصوصیات اخلاقی، طوری تقسیم نمود که بتوان در بخش‌ های مختلف کار بهره وری مناسب را حاصل نمود. در صورتی که عملیات بتن ریزی در چند جبهه کاری انجام گیرد و گروه های مختلف عملیات را انجام دهند، تقسیم افراد با تجربه تر بطور یکسان در گروه های مختلف و نیز تعیین یک سرپرست برای هر‌ گروه می‌تواند در پیشبرد مناسب روند کار مفید باشد.

تعداد نیروهای انسانی و نیز نوع تخصص آنها با توجه به نوع عملیات بتن ریزی تعیین می ‌گردد.
۶– عملیات بتن ریزی:
شرایط‌ جوی:
با توجه به اینکه دستورالعمل حاضر برای مناطق سرد تهیه شده است شرایط این مناطق تشریح می گردد

_ در کارهای بتنی هوای سرد به شرایطی اطلاق می‌شود که بیش از سه روز متوالی متوسط درجه حرارت روزانه از ۵+ درجه سانتی گراد کمتر باشد، چنانچه بیش از نیمی از روز دمای محیط بالای ۱۰+ سانتی گراد باشد تلقی نمی‌شود.

_ توصیه می شود که هنگام بن ریزی دمای هیچ قسمت از بتن تازه از ۱۰+ درجه سانتی گراد کمتر نباشد. ولی بهر حال این دما نباید از ۵+ درجه سانتی گراد به عنوان حداقل مجاز کمتر شود.

_ در هوای سرد باید با گرم کردن مواد متشکله بتن دمای مخلوط را به حد قابل قبول رسانید.
_برای تهیه بتن در درجه حرارت زیر صفر درجه ابتدا باید قطعات یخ و مصالح یخ زده را از سطح مصالح سنگی جدا و مصالح سنگی را تا بالای ۱۵ درجه و در صورت لزوم آب را تا ۶۰ درجه سانتی‌گراد گرم نمود. در‌ صورتی که مصالح سنگی خشک باشد می توان ماسه را تا ۴۰ درجه سانتیگراد گرم کرد. در این حالت نیز آب نباید از ۶۰ درجه گرمتر شود.

_ هنگامی که گرم کردن مصالح سنگی مشکل بوده و یا ممکن نباشد می توان ضمن استفاده از آب گرم دمای مخلوط بتن را بالا برد.

_دمای آب مصرفی باید یکنواخت وثابت باشد تا تغییری در اسلامپ ساخت های مختلف بتن حادث نشود.

طرح اختلاط:
اجرای طرح اختلاط تایید شده توسط دستگاه نظارت امری اجتناب ناپذیر است در این خصوص باید طرح مذکور با توجه به نوع عملیات، تجهیزات و ادوات عملیات، توان فنی و تجربه مجری عملیات و سایر عوامل به نحوی به کارگران ابلاغ گردد که ضمن رعایت آن از نظر اجرایی کمترین صعوبت را دارا باشد و مانع پیشرفت سریع کار نباشد. بدیهی است یکی از مهمترین بخشهای این مبحث اندازه گیری مصالح متشکله بتن می باشد که به شرح ذیل بیان می‌گردد:

۱- سیمان: اندازه‌گیری و توزین سیمان باید بطور جداگانه و دقیق باشد. توزین و انتقال سیمان به دستگاه بتن‌ساز باید نحوی باشد که باعث اتلاف سیمان نگردد.

۲- مصالح سنگی: توزین و اندازه‌گیری مصالح سنگی باید به روش وزنی صورت گیرد. استفاده از اندازه‌گیری و توزین به روش حجمی مجاز نمی باشد.

۳- کنترل رطوبت مصالح سنگی ،خصوصاً ماسه قبل از ورود به دستگاه بتن‌ساز با‌ توجه به میزان اسلامپ و نسبت آب به سیمان مورد نیاز از اهمیت ویژه‌ای برخودار است . این رطوبت باید قبلاً اندازه‌گیری شده‌ و نتایج آن در محاسبه میزان آب منظور شود.

نظارت دقیق بر اجرای دقیق طرح اختلاط خصوصاً در مواردی که بتن‌ در محل ساخته می شود و از بتونیر معمولی استفاده می‌گردد و ریختن مصالح به داخل جام توسط کارگران انجام می‌گردد امری اجتناب ناپذیر است زیرا به دلیل عوامل مختلف در زمانی که عملیات طولانی می‌گردد احتمال اشتباه از طرف کارگران در این خصوص وجود دارد.

کیفیت بتن ساخته شده:
نظارت بر کیفیت بتن ساخته شده قبل از ریختن درون قالبها از نظر اسلامپ، یکنواختی، چسبندگی مصالح آن و ژله‌ای بودن بتن، درشتی یا ریزی مصالح آن می‌تواند نشان دهنده رعایت یا عدم رعایت میزان آب، اختلاط مناسب و میزان مصالح سنگی و سیمان در هنگام تهیه بتن باشد.

ریختن بتن درون قالب، تراکم و تحکیم بتن:
هنگام ریختن بتن باید چنان عمل شود که جدا شدگی مواد متشکله رخ ندهد زیرا باعث کرمو شدن بتن و بالا رفتن نفوذ‌ پذیری آن می گردد. پس از ریختن بتن متراکم نمودن بتن الزامی است بصورتی که هوای محبوس داخل بتن تماماً خارج شده و بتن یکپارچه دور میلگردها، قطعات مدفون و نهایتاً کلیه زوایای قالب را پر نماید، بسته به نوع بتن، جنس قالب و تراکم آرماتورها برای متراکم کردن وسایل و تجهیزات مختلفی بکار می‌رود.

در اینجا استفاده از ویبراتور ارتعاش درونی تشریح می‌گردد:
ویبراتور ارتعاش درونی:
بصورت بیلچه ای یا میله ای برای متراکم کردن بتن مورد استفاده قرار می‌گیرد، بطوری که بر‌اثر ارتعاش حاصل اصطکاک بین دانه های درشت کم شده و بتن تحت اثر وزن به سهولت در قالب جا‌ گرفته، حبابهای هوا از آن خارج می‌شوند.
قطر قسمت مرتعش کننده از ۲۰ میلیمتر به بالاست. میزان ارتعاش با قطر وبیراتور کاهش و دامنه عمل با قطر ویبراتور افزایش می یابد .
دستگاه بلوک زن اتوماتیک
شعاع عمل موثر با توجه به قطر ویبراتور حدوداً از اعداد زیر‌ تبعیت می کند:
_ برای قطر قسمت مرتعش‌کننده بین ۲۰ تا ۴۰ میلیمتر، دامنه موثر ۷٫۵ تا ۱۵ سانتیمتر
_برای قطر قسمت مرتعش‌کننده بین ۵۰ تا ۹۰ میلیمتر، دامنه موثر ۱۸تا ۳۶ سانتیمتر.

ویبراتور ها باید توسط کارگران مجرب مورد استفاده قرار گیرند و حتی الامکان مرتعش کننده بصورت قائم و در اثر وزن‌ طبیعی خود در بتن فرو رود، از اعمال فشار به ویبراتور باید جداً خوداری شود. داخل و خارج کردن ویبراتور در بتن به آرامی و حدوداً با سرعت ۸ سانتی متر‌ در ثانیه ‌صورت گیرد. فاصله نقاطی که ویبراتور در بتن فرو می رود باید حدوداً ۱٫۵ برابر دامنه عمل ویبراتور باشد به نحوی که مناطق مرتعش شده حدوداً چند سانتیمتر یکدیگر را بپوشانند.

ویبراتور باید حدوداً ۵ تا ۱۵ ثانیه آرام نگه داشته شود و سپس به آرامی از بتن خارج گردد. لرزاندن بیش از اندازه بتن‌، خصوصاً برای بتن های با ‌اسلامپ زیاد كه باعث تفکیک دانه ها می‌شود، مجاز نمی باشد.

بسته به نوع بتن‌، زمان لازم برای قراردادن ویبراتور در بتن را حدوداً می توان مطابق جدول زیر اختیار نمود:

مشخصه های اصلی بتن متراکم شده عبارتنداز:
_ فرورفتن دانه های درشت در داخل بتن وجاافتادن آنها.
_ مسطح شدن سطح تمام شده بتن.
_ متوقف شدن خروج حبابهای بزرگ هوا از سطح بتن.
_ ظاهر شدن غشایی نازک (فیلم) از خمیر شفاف سیمان در سطح کار.

یکنواخت شدن صدای ویبراتور بدین معنی که در ابتدای عمل تراکم، فرکانس ویبراتور کاهش یافته و پس از مدتی (زمان اتمام ارتعاش) فرکانس مجدداً بالا می رود. در پایان هنگامی که بتن‌ عاری از هوا گردد صدای ویبراتور یکنواخت و ثابت می‌شود.

پرداخت سطح بتن:
معمولاً برای پرداخت سطح بتن حداقل ۲ ساعت زمان بعد از ریختن آن لازم است، لذا تا زمانی که آب سطح بتن کاملاً محو نشده است باید از ماله کشی سطح بتن پرهیز شود.

نمونه برداری:
در هنگام اجرای عملیات بتن ریزی نمونه برداری از بتن توسط نماینده آزمایشگاه معتبر مورد قبول دستگاه نظارت و در حضور نماینده دستگاه مذکور الزامی است. در خصوص دفعات نمونه گیری و تعداد آن با هماهنگی دستگاه نظارت و نیز آزمایشگاه اقدام می‌شود ولی به ازای هر ۳۰ مترمكعب بتن حداقل یك نمونه ۶ تایی مورد نیاز می باشد.
پس از انجام عملیات نمونه برداری، نمونه ها حداقل ۲۴ ساعت در محل نگهداری می‌شوند و سپس به آزمایشگاه حمل می‌گردند در طی ۲۴ ساعت اولیه مراقبت و نگهداری مناسب از نمونه ها شامل عدم جابجایی، ضربه زدن، پوشش مناسب (در هوای گرم گونی خیس ودر هوای سرد با پشم شیشه) اهمیت ویژه‌ای دارد

نگهداری بتن:
نگهداری بتن ریخته شده در مناطق سردسیری اجتناب ناپذیر می باشد. در این حالت در صورتی که بتن ریزی در هوای سرد انجام گیرد پوشش بتن بعد از پایان هر بخش از کار انجام می شود ولی در صورتی که بتن ریزی در هوای سرد انجام نگیرد می توان در پایان عملیات آن روز پوشش را انجام داد در هر حال با توجه به دمای هوا در سردترین ساعات شبهای گذشته و نیز پیش بینی شبهای آتی می‌ توان با هماهنگی دستگاه نظارت از وسایلی مانند، نایلون، گونی، پشم شیشه و… طوری استفاده نمود که تمام سطوح بتن در برابر سرما محافظت گردد. استفاده از خاک به عنوان عایق بر روی وسایل فوق می تواند مفید واقع گردد در هر حال اهمیت نگهداری از بتن، خصوصاً، در شرایط جوی فوق از اهمیت اجرای مناسب آن کمتر نمی باشد.

نکات بتن ریزی در سطوح شیبدار
بتن ریزی نیازمند مهارت و تجربه مناسب می باشد.بتن ریزی سطوح شیبدار چه بسا مهارت بیشتری را می طلبد. در این مقاله نکاتی که به شما کمک می کند تا بتن ریزی سطوح شیبدار را به خوبی انجام دهید ارائه می گردد:

۱- مسطح کردن سطح بتن ریزی
سطح مورد نظر جهت بتن ریزی را قبل از شروع عملیات بتن ریزی تراز و مسطح نمایید. سطح بایستی کاملا مسطح و تمیز گردد.

۲- روانی بتن
بتن مورد استفاده بایستی از کمترین اسلامپ (روانی) مجاز برخوردار باشد. اسلامپ بتن به قوام مخلوط بتن اطلاق می گردد. بتن با اسلامپ کم برای ماندن در محل و پرداخت نمودن سطح گزینه مناسبی است.

۳- بتن ریزی
بتن ریزی بایستی از قسمت پایین شیب شروع گردد و سپس به تدریج به سمت بالا ادامه یابد. در صورتی که محل مورد نظر دارای چند عمق مختلف است ابتدا از عمیق ترین محل شروع کنید. با این روش بتن کمترین شانس را برای روانه شدن به سمت پایین سطح شیبدار دارد. سپس از ویبراتور به منظور از بین بردن حفره ها و حباب های هوا در مخلوط بتن استفاده کنید.

۴- پرداخت سطح بتن
پس از اتمام بتن ریزی می توانید از یک چهار تراش به منظور تراز نمودن سطح بتن ریزی شده استفاده کنید. چهار تراش بایستی بر روی قالب های دو طرف در سرتاسر عرض سطح شیبدار قرار گیرد و تا دستیابی به سطح مورد نظر به طرفین حرکت داده شود. هنگامی که بتن نسبتأ به حد گیرایی رسید به منظور ایجاد سطحی دارای اصطکاک، سطح بتن را برس بکشید.

با در نظر گرفتن نکات فوق، اجرای بتن ریزی در سطوح شیبدار از کیفیت و دقت بالاتری برخوردار خواهد بود.

نحوه بتن ریزی ستونها و تیرها

دو روش برای نحوه بتن ریزی ستونها و تیرها وجود دارد که مشروح آن را در زیر آورده ایم :

۱- دو تکه ریختن ستون ( در ساختمان های مسکونی که معمولا ارتفاع ستون بیش از ۳ متر نیست) به صورتی که یا از قالب های نیمه استفاده بشود و نیمی از بتن ستون ریخته شده و ویبره گردد سپس ادامه قالب گذاشته شود و ادامه بتن را بریزند. یا در وسط قالب دریچه ای قرار داشته باشد که از آنجا بتن قسمت پایین را بریزند و سپس دریچه بسته شود.

۲- تن ستون با پمپ ریخته شود که در این صورت باید لوله پمپ را تا ارتفاع حداقل یک متری کف ستون پایین برد و بتن ریخته شود و همزمان با بتن ریزی لوله بالا بیاید.

متاسفانه در بسیاری از موارد دیده میشود که بتن ریزها هنگامی که میخواهند بتنی را ویبره کنند ویبره را داخل بتن فروبرده و بالای ۲۰ ثانیه یک نقطه از بتن را تحت ویبره قرار میدهند که این کار کاملا غلط است و باعث میشود مخلوط بتن از حالت همگن خارج شده و ذرات ریز و درشت از هم جدا گردند و بتن دیگر نتواند به مقاومت مورد نظر دست یابد.

همیشه سه نکته را در ویبره کردن به یاد داشته باشید:

۱) نباید ویبره را بیش از ۵ ثانیه در بتن فرو برد

۲) برای ویبره یک سطح معمولا نیم متر به نیم متر سطح را ویبره کنید.

۳) هیچ گاه بتنی که مدت زمانی از ریختن آن گذشته را ویبره نکنید همیشه باید تا بتن تازه است آنرا ویبره کرد.

نکات مهم در نحوه بتن ریزی ستونها و تیرها
بتن آماده توسط ماشینهای حمل بتن (میکسر) برای شما آورده میشود، توجه به نکات زیر برای اجرای یک بتن ریزی صحیح الزامی است لطفاً توجه فرمایید:

۱- از افزودن آب به بتن حمل شده بدون اجازه مهندس ناظر اکیداً خودداری شود. ( معمولا کارگران برای سهولت کار خود و روانی بیشتر بتن به آن آب می­افزایند که این امر از مقاومت بتن به شدت میکاهد لذا توجه به این امر بسیار دارای اهمیت میباشد.)

۲- معمولا مقداری از بتن در ابتدای تخلیه از میکسر دارای دانه بندی نامناسبی می باشد. باید دقت شود این بتن که دارای کیفیت نامناسب جهت بتن ریزی میباشد، مورد مصرف کارهای ساختمانی قرار نگیرد.
دستگاه بلوک زن
۳- قبل از بتن ریزی حتماً باید درون قالبهای فونداسیون که آرماتور گذاری شده است از خاکهای ریزشی و نخاله های ساختمانی کاملاً پاکسازی گردد

۴- در زمان بتن ریزی استفاده از دستگاه ویبره الزامی است، پیمانکاران موظف هستند قبل از آغاز بتن ریزی از سلامت دستگاه ویبره خود اطمینان حاصل نمایند .

استفاده از دستگاه لرزاننده بتن (ویبراتور) برای خارج کردن هوای بتن و بالابردین مقاومت بتن لازم و ضروری می باشد و بتن ریزی بدون لرزاندن آن عملا بتن مناسبی را حاصل نخواهد شد.

۵-. برای آنکه آجرهای قالبندی فونداسیون آب شیرآبه بتن را جذب نکند استفاده از پوشش پلاستیکی (کاور) الزامی است.

۶- قبل از اینکه بتن ریزی آغاز شود برای اینکه آب بتن سریعا توسط بستر خارج نشود لازم است بستر بتن ریزی مرطوب شود، البته باید مراقب بود تا آب در کف پی جمع نشود و فقط رطوبت وجود داشته باشد.

حرف پایانی
بتن‌ ریزی فراینده پیچیده و حساسی است و تخصص، شناخت و تجربه‌ی فراوان در این زمینه بسیار ضروری است. تک تک مراحل اجرای چنین فرایندی باید با دقت و حوصله انجام گیرد؛ زیرا بتن‌ ریزی مستقیما طول عمر و مقاومت سازه را تحت تاثیر قرار می‌دهد. اجرای اصولی و با کیفیت بتن ریزی باعث می‌شود تا در مقابل بلایایی همچون زلزله، خیال‌تان راحت‌تر باشد. اهمیت این مساله به خصوص در کشور ما و با وجود فراوانی چنین وقایعی بیشتر از هر جای دیگری حس می‌شود

قالب برداري
قالب بايد موقعي برداشته شود كه بتن بتواند نيروي وارده را تحمل كند و تغيير شكلهاي آن از تغيير شكلهاي پيش بيني شده تجاوز نكند.
عمليات قالب‌برداري و برچيدن پايه‌ها بايد گام به گام و بدون اعمال نيرو و ضربه طوري باشد كه اعضا و قطعات بتني تحت اثر بارهاي ناگهاني قرار نگيرند، بتن صدمه نبيند و ايمني و قابليت بهره‌برداري مخدوش نشود.
۳٫ پايه‌هاي اطمينان را نبايد قبل از آنكه اعضا و قطعات بتني توان كافي براي تحمل وزن خود و بارهاي وارد را كسب كنند، جمع كرد. شمع برداري بايد به ترتيبي باشد كه از ايجاد ضربه، برون محوري و برون مركزي‌هاي پيش بيني نشده در قطعات جلوگيري شود.

نکات مهم در قالب برداری فونداسیون
هنگام قالب برداری باید به یکسری موارد توجه نمود از جمله:

اگر قالب برداری قبل از اینکه دوره مراقبت به اتمام برسد، برداشته شود باید پس از قالب برداری مراقبت های لازم از بتن صورت گیرد.
قالب برداری باید مرحله به مرحله انجام شود و از وارد آمدن ضربه به آن خودداری گردد. برای جلوگیری از آسیب رسیدن به بتن نباید بارهای ناگهانی و ضربه به آن وارد کرد.
هنگامی باید نسبت به برداشتن قالب اقدام نمود که بتن از قابلیت تحمل نیروهای وارده برخوردار باشد و تغییر شکل ندهد.
تا وقتی قطعات بتنی از مقاومت لازم برای تحمل بار خود و بارهای وارد آمده برخوردار نباشند قالب های باربر و پایه ها را نباید برداشت.

زمان قالب‌برداري
در صورتي كه زمان قالب‌برداري در طرح، تعيين و تصريح نشده باشد زمانهاي ارائه شده در جدول ۱ را مي‌توان به عنوان حداقل زمان لازم براي برچيدن قالبها و پايه‌ها ملاك قرار داد.

جدول ۱:  راهنماي زمان قالب‌برداري
نوع قالب بندی     ۲۴درجه وبالاتر     ۱۶درجه     ۸درجه     ۰درجه
قالب های قائم (ساعت)     ۹     ۱۲     ۱۸     ۳۰
دال ها قالب های زیرین (شبانه روز)     ۳     ۴     ۶     ۱۰
دال ها پایه های اطمینان (شبانه روز)     ۷     ۱۰     ۱۵     ۲۵
تیرها قالب های زیرین (شبانه روز)     ۷     ۱۰     ۱۵     ۲۵
تیرها پایه های اطمینان (شبانه روز)     ۱۰     ۱۴     ۲۱     ۳۶

توضيحات :
– زمانهاي داده شده در صورتي معتبرند كه شرايط زير برقرار باشد.

– بتن با سيمان پرتلند نوع ۱ (معمولي) تهيه شده باشد. در صورت استفاده از سيمان پرتلند نوع ۲ يا پنج و يا آميخته، اين زمانها افزايش مي‌يابد. به كارگيري  افزودنيهاي كند گير كننده نيز  همين نقش را دارند و مسلماً در صورت استفاده از سيمان‌هاي زودگير يا مصرف مواد افزودني زود گير كننده مي‌توان اين زمانها را كاهش داد.

– در صورتي كه در ضمن سخت شدن بتن، دماي محيط به كمتر از صفر درجه سيلسيوس تنزل كند، زمانهاي داده شده را بايد به تناسب و حداقل به اندازه مدت يخبندان افزايش داد.

در صورتي كه قطعه و يا سازه  از اهميت خاصي برخوردار  باشد، مي‌توان با تهيه نمونه‌هاي آگاهي و شكستن آنها در زمان مورد نظر، مقاومت فشاري بتن داخل قالب را به صورت تقريبي به دست آورد. اگر ۷۰ درصد مقاومت مشخصه ۲۸ روزه حاصل شده باشد، مي‌توان  قالبهاي زيرين را باز نمود، اما باز كردن پايه‌هاي اطمينان مستلزم دستيابي به مقاومت  مشخصه ۲۸ روزه مي‌باشد.

در كارگاه‌هاي كوچك مي‌توان از گازوئيل و يا روغن سوخته به عنوان ماده رهاساز استفاده نمود. ولي استفاده از گازوئيل ارجحيت دارد. بويژه استفاده از مواد رهاساز با لزجت ) ویسکوزیته، لزجت یا گرانروی یک سیال (مایع یا گاز)، پارامتری است که میزان مقاومت آن را در مقابل جاری شدن نشان می‌دهد  (كمتر در قالبهاي فلزي باعث كاهش حفره‌هاي موجود در سطح مي‌گردد.

اصول قالب برداری

اصولا قالب بر داری از ساختمان بتنی وقتی باید انجام شود که اجزای بتن بتوانند وزن خود را تحمل نمایند . برای ستون ها همین قدر که شکل هندسی آنها تشکیل گردد میتوانند قالب را باز کنند ولی باید دقت شود که در مورد قالب برداری به گوشه آنها آسیب نرسد زیرا به علت سست بودن بتن در اثر کوچک ترین ضربه گوشه آنها خواهد ریخت .

-۱قالب برداری بایستی جزء به جزء و با کشیدن میخها صورت گیرد و ضربه زدن به  قالب ها و کشیدن آنها باید طوری باشد که به بتن آسیب وارد نکند

۳- مدت نگهداری قالب بستگی به نوع بتن و شرایط محیط دارد حداقل مدت نگهداری قالب در هوای مناسب که درجه حرارت آن کمتر از ۵ درجه نیست برای ساختمانهای معمولی و برای قسمتهای مختلف در صورتی که سیمان مصرف ۲۸۵ کیلو گرم بر متر مکعب باشد به قرار زیر است :
فروش دستگاه بلوک زن
الف) قالب سطح جانبی تیرها ، دیوار و ستون سه روز باید در بتن باشد بعدا” آن را برداریم
ب) قالب لانه های دو طرفه و دال ( سقف های یک پارچه ۸ روز )

ج) قالب دالهای یک طرفه و کف تیرهای کوچک و دالهای تخت ۱۶ روز می باشد
د) قالب کف تیرهای بزرگ ۲۱ روز

تذکر : چنانچه پس از ریختن بتن یخبندان شود مدت نگهداری قالب را بایستی حداقل به مدت یخبندان اضافه کرد

درقسمتی از سازه که  پایه ها برداشته می شود نبایستی هیچ باری بزرگتراز ترکیب بارهای زنده و مرده قید شده در طرح وارد شود مگر انکه تحلیل نشان دهد که مقاومت کافی برای بارهای اضافه وجود دارد.

برداشتن پایه‌های اطمینان
الف:  برای تیرهای تا دهانه ۷ متر، برداشتن کل قالب و داربست و زدن پایه‌های اطمینان میسر است، ولی برای دهانه‌های بزرگتر از ۷ متر، تنظیم قالب و داربست باید چنان انجام گیرد که برداشتن قالب بدون جابه‌جا کردن پایه‌های اطمینان صورت پذیرد.

ب:   برای سازه‌های متشکل از دیوار و دال بتن‌آرمه، نظیر سازه‌هایی که با قالب تونلی و یا قالب‌واره‌های به ابعاد بزرگ ساخته می‌شوند، می‌توان برچیدن و زدن مجدد پایه‌های اطمینان را تا دهانه ۱۰ متر مجاز تلقی کرد، مشروط بر اینکه زدن پایه‌های اطمینان بلافاصله پس از برداشتن قالب صورت گرفته و در عمل از عدم بروز ترکها و تغییر شکلهای نامطلوب اطمینان حاصل گردد.

پ:   به طورکلی در صورتی که قطعه موردنظر جزئی از یک سیستم سازه‌ای پیوسته باشد، موقعی می‌توان پایه‌های اطمینان را برداشت که تمام قطعات مجاور قطعه مزبور بتن‌ریزی شده باشند.

ت:   در صورتی که قالب‌بندی طبقه فوقانی روی طبقه زیرین تکیه نماید، برداشتن پایه‌های اطمینان زیرین وقتی میسر است که بتن طبقه فوقانی مقاومت لازم را به دست آورده باشد. ارجح آن است که همیشه در دو طبقه متوالی پایه‌های اطمینان وجود داشته باشند، پایه‌های اطمینان در طبقات باید در امتداد هم باشند.

ث:   برداشتن پایه‌های اطمینان باید بدون اعمال فشار و بدون ضربه، طوری صورت پذیرد که بار به تدریج از روی آنها برداشته شود. برای دهانه‌های بزرگ و قطعاتی که نقش حساس سازه‌ای دارند، باید برداشتن بار از روی پایه‌های اطمینان با وسیله‌ای قابل کنترل انجام پذیرد که در صورت لزوم بتوان برداشتن بار از روی پایه اطمینان را متوقف نمود.

ج : برای  پایه های داربست باید حتی الامکان چوب راست وبدون ترک ویا پایه فلزی بکار برد در مورد پایه های چوبی نبایستی قطر آن کمتر از cm  ۱۰ باشد و در مورد چهار تراش نباید از cm  ۸ کمتر باشد و چوب پایه هاو پشت بند ها و چهار تراش میتوان از چوب سفید استفاده کرد .

د : قالب های چوبی بسته به نوع آن نبایستی بیشتر از ۳ تا ۴ بار استفاده شوند و چهارتراش پشت بند قالب جهت تقویت آن وبرای جلو گیری از شکم دادن و در جهت عمود بر درز تخته نصب می شود.

قیمت فروش دستگاه بلوک زن اتوماتیک

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *